U okviru manifestacije „Srpski dani“ – mesec srpske kulture u Mađarskoj“, svečanom tribinom u Tekelijanumu obeležena dva veka Matice srpske

U subotu, 10. oktobra 2026. godine, u Tekelijanumu u Budimpešti održana je svečana tribina pod nazivom „Matica srpska – dva veka trajanja i savremeni izazovi“, posvećena velikom jubileju – dvestogodišnjici osnivanja najstarije srpske književne, kulturne i naučne ustanove. Svečanom tribinom započeta je manifestacija „Srpski dani“ – mesec srpske kulture u Mađarskoj“, koju organizuje Eparhija budimska.

Svečanost je otpočela obraćanjem Njegovog Visokopreosveštenstva Mitropolita budimskog gospodina Lukijana, koji je podsetio na istorijski i duhovni značaj Matice srpske.

Prisutnima se obratila i Nj.E. Aleksandra Đurović, ambasador Republike Srbije u Mađarskoj, koja je istakla da Mesec srpske kulture u Mađarskoj predstavlja važan prostor za očuvanje, predstavljanje i promociju srpskog kulturnog nasleđa. On povezuje prošlost i sadašnjost, okuplja umetnike, naučnike i pripadnike srpske zajednice i gradi mostove između srpske i mađarske kulture. Naglasila je da ovogodišnje obeležavanje ima posebnu težinu jer je u znaku velikog jubileja – 200 godina od osnivanja Matice srpske. Činjenica da je Matica srpska osnovana upravo u Pešti ima posebnu simboliku za Srbe u Mađarskoj. Prostor današnje Mađarske bio je jedno od važnih središta srpskog kulturnog i intelektualnog života tokom XVIII i XIX veka. U takvom okruženju stvarane su institucije, pokretane novine i časopisi, osnivane škole i razvijana književnost. Matica srpska izrasla je iz tog istorijskog i kulturnog ambijenta i postala trajni nosilac ideje da se jezik, znanje i kultura čuvaju kroz institucije i zajedničko delovanje.

„Dva veka Matice srpske nisu samo jubilej jedne institucije – to su dva veka posvećenosti očuvanju jezika, znanja, kulture i identiteta. To je nasleđe koje obavezuje i današnje generacije“, rekla je ambasadorka Đurović i dodala da „čuvajući kulturu, čuvamo pamćenje; čuvajući veru, jezik i tradiciju, čuvamo identitet; a prenoseći ih mladima, obezbeđujemo njihovu budućnost“.

U nastavku je održana svečana tribina, na kojoj su istaknuti predstavnici Matice srpske i njenih ustanova, kao i srpske akademske i kulturne javnosti, osvetlili različite aspekte njenog dvovekovnog postojanja i savremenog delovanja.

Po završetku tribine priređeno je stručno vođenje kroz izložbu „Seobe se nastavljaju večno – očima Tekelijanuma kroz vekove“, koje je vodila Milkica Popović iz Muzeja Vojvodine. Izložba je prisutnima pružila priliku da se bliže upoznaju sa bogatom istorijom Tekelijanuma i njegovim mestom u kulturnom i duhovnom životu srpskog naroda.